Czyste Powietrze nie dowozi celu. Przy obecnym tempie 2,5 mln termomodernizacji do 2032 r. wygląda jak fikcja

Czyste Powietrze nie dowozi celu. Przy obecnym tempie 2,5 mln termomodernizacji do 2032 r. wygląda jak fikcja | KANAŁ GEFMO

Stan na 12 czerwca 2026 r. Dane pochodzą z oficjalnych raportów NFOŚiGW, GIOŚ i komunikatów programowych.

Program „Czyste Powietrze” miał być jednym z najważniejszych narzędzi walki ze smogiem, wysokimi rachunkami i energetyczną biedą w polskich domach. W teorii do 2032 roku miało zostać zmodernizowanych kilka milionów budynków. W praktyce tempo jest tak wolne, że realny cel wydaje się coraz bardziej odległy.

Co pokazuje rzeczywistość

Według danych NFOŚiGW i analiz niezależnych organizacji, w poprzednich latach udawało się realizować średnio około 100–150 tysięcy inwestycji rocznie. Żeby zdążyć z celem na 2032 rok (szacunkowo 2,5 mln termomodernizacji), potrzeba znacznie szybszego tempa – rzędu kilkuset tysięcy rocznie. Przy obecnym tempie różnica między planem a rzeczywistością będzie ogromna.

Program jest hojny – przy najniższych progach dochodowych można dostać nawet 100% kosztów kwalifikowanych plus prefinansowanie. Ale biurokracja, obowiązkowy audyt od 2025 roku i ograniczenia Listy ZUM odstraszają część beneficjentów lub wydłużają cały proces.

Aktualne zasady (2026) – co się zmieniło

Od 31 marca 2025 obowiązuje nowa odsłona programu z kilkoma istotnymi zmianami:

Obowiązkowy audyt energetyczny + Dokument podsumowujący audytu na specjalnym wzorze.
Trzy wyraźne progi dochodowe: 40%, 70% i 100% kosztów netto.
Operator gminy obowiązkowy przy prefinansowaniu i przy najwyższym poziomie wsparcia.
Zaostrzone wymagania Listy ZUM (urządzenia muszą mieć przeprowadzone badania efektywności).

Nabór jest ciągły – nie ma sztywnych terminów zamknięcia. Ale im szybciej złożysz kompletny wniosek, tym szybciej dostaniesz pieniądze (lub prefinansowanie).

Ile realnie można dostać

Przy najwyższym progu dochodowym (miesięczny dochód na osobę ≤ 1 300 zł w gospodarstwie wieloosobowym lub ≤ 1 800 zł w jednoosobowym, lub prawo do określonych zasiłków) – nawet 100% kosztów kwalifikowanych netto + prefinansowanie.

Przykłady z oficjalnych tabel (aktualizacja 2026):

Audyt energetyczny + Dokument podsumowujący: do 1 200 zł.
Gruntowa pompa ciepła: do kilkunastu–kilkudziesięciu tysięcy złotych (zależnie od poziomu i zapotrzebowania energetycznego domu).
Pełna kompleksowa modernizacja (źródło ciepła + ocieplenie + PV) przy najwyższym progu: często powyżej 100–136 tys. zł (zależnie od zakresu i klasy efektywności).

Wszystkie koszty liczone są netto. Urządzenia muszą być na aktualnej Liście ZUM.

Największe bolączki programu

Tempo realizacji. Przy obecnym tempie 100–150 tys. inwestycji rocznie cel na 2032 rok jest nierealny bez radykalnego przyspieszenia.
Biurokracja. Obowiązkowy audyt to dobry pomysł w teorii (pomaga dobrać właściwy zakres prac), ale w praktyce wydłuża proces i generuje dodatkowe koszty na początku.
Lista ZUM. Zaostrzone wymagania od 2025 roku wykluczyły część wcześniej popularnych urządzeń – część osób musiała szukać droższych alternatyw.
Oszustwa. Regularne komunikaty NFOŚiGW ostrzegają przed firmami, które obiecują „załatwienie wszystkiego za prowizję”. Program jest bezpłatny – wniosek składasz sam lub przez gminnego operatora.

Co mówią dane GIOŚ i NFOŚiGW

Jakość powietrza w wielu regionach Polski nadal jest zła, szczególnie zimą. Benzo(a)piren i pyły zawieszone przekraczają normy w wielu strefach. Czyste Powietrze miało być jednym z głównych narzędzi redukcji emisji z sektora bytowego, ale bez przyspieszenia tempa modernizacji efekt będzie ograniczony.

NFOŚiGW regularnie przedłuża nabory na operatorów gminnych i komunikuje dodatkowe środki dla gmin – to sygnał, że program ma być kontynuowany, ale też że potrzebuje usprawnień.

Co można zrobić, żeby program działał lepiej

Uprościć procedury dla najniższych progów dochodowych (najuboższych energetycznie).
Zwiększyć rolę gminnych operatorów i punktów doradztwa – wielu ludzi boi się samodzielnego składania wniosku.
Lepsza egzekucja i edukacja – żeby mniej pieniędzy trafiało do nieuczciwych firm.
Łączenie z innymi instrumentami (ulga PIT, magazyny energii, retencja) w bardziej przyjazny sposób.

Gdzie sprawdzić aktualne informacje i złożyć wniosek

Oficjalna strona: czystepowietrze.gov.pl
Generator Wniosków: gwd.nfosigw.gov.pl
Dokumenty programowe i tabele kosztów: dokumenty obowiązujące
Komunikaty i ostrzeżenia: ważne komunikaty
Infolinia: 22 340 40 80 (dni robocze)

Przed złożeniem wniosku zawsze pobierz najnowsze dokumenty – program ewoluuje.

Co to oznacza dla Ciebie

Po ludzku: jeśli ogrzewasz dom starym piecem albo płacisz wysokie rachunki, to program wciąż jest dla Ciebie – i przy najniższych dochodach możesz nie dołożyć ani złotówki. Najwięcej czasu zajmie zebranie dokumentów i audyt, dlatego warto zacząć od kontaktu z gminnym operatorem albo z infolinią. Nie płać żadnej firmie „za załatwienie dotacji” – wniosek jest darmowy.

Dla eksperta i mediów: kluczowy problem to nie hojność programu, lecz przepustowość. Przy tempie 100–150 tys. realizacji rocznie domknięcie celu 2,5 mln termomodernizacji do 2032 r. wymagałoby skokowego wzrostu liczby wniosków i mocy wykonawczych. Obowiązkowy audyt i Lista ZUM poprawiają jakość inwestycji, ale podnoszą próg wejścia – to klasyczny konflikt między jakością a skalą. Bez uproszczenia ścieżki dla najuboższych energetycznie i wzmocnienia operatorów gminnych efekt środowiskowy (redukcja benzo(a)pirenu i pyłów z sektora bytowego) pozostanie ograniczony.

Najczęstsze pytania

Czy w 2026 roku muszę robić audyt energetyczny?

Tak. Od 31 marca 2025 audyt energetyczny wraz z Dokumentem podsumowującym (na specjalnym wzorze) jest obowiązkowy. Jego koszt jest dofinansowany do 1 200 zł.

Ile maksymalnie można dostać?

Przy najwyższym progu dochodowym nawet 100% kosztów kwalifikowanych netto plus prefinansowanie. Przy pełnej kompleksowej modernizacji kwoty potrafią przekroczyć 100–136 tys. zł, zależnie od zakresu i klasy efektywności.

Kto kwalifikuje się do najwyższego poziomu wsparcia?

Osoby o dochodzie miesięcznym na osobę ≤ 1 300 zł (gospodarstwo wieloosobowe) lub ≤ 1 800 zł (jednoosobowe), albo z prawem do określonych zasiłków.

Czy są terminy składania wniosków?

Nabór jest ciągły – nie ma sztywnej daty zamknięcia. Im szybciej złożysz kompletny wniosek, tym szybciej dostaniesz wypłatę lub prefinansowanie.

Czy muszę płacić firmie za złożenie wniosku?

Nie. Program jest bezpłatny. Wniosek składasz sam przez Generator Wniosków albo z pomocą gminnego operatora. NFOŚiGW ostrzega przed firmami żądającymi prowizji.