KGHM dostanie 64 mln zł pożyczki na fotowoltaikę. To krok w dobrą stronę, ale nie energetyczne wybawienie

KGHM ma otrzymać 64 mln zł pożyczki z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej na budowę instalacji fotowoltaicznych. Dla jednego z największych odbiorców energii elektrycznej w Polsce własne OZE są logicznym kierunkiem, ale nie powinny być przedstawiane jako prosta odpowiedź na wszystkie problemy kosztowe i emisyjne przemysłu miedziowego.

Taki model może mieć sens, jeżeli pieniądze przyspieszają inwestycje w źródła energii wykorzystywane na potrzeby własne przedsiębiorstwa. Wtedy korzyść publiczna nie polega tylko na tym, że spółka obniża swoje rachunki, lecz także na redukcji emisji i mniejszym obciążeniu systemu w części zapotrzebowania przemysłowego.

Produkcja miedzi i srebra jest energochłonna. Zakłady górnicze, przeróbka rud, huty i ciągi technologiczne wymagają stałych, przewidywalnych dostaw energii. Dlatego KGHM od lat szuka sposobów na ograniczenie ekspozycji na ceny prądu: przez własne źródła OZE, kontrakty PPA, zakupy gotowych instalacji oraz rozwój projektów na własnych gruntach.

Wcześniej spółka uzyskała także 209 mln zł pożyczki z BGK, finansowanej ze środków KPO, na budowę czterech instalacji fotowoltaicznych o łącznej mocy 94 MW. Ten szerszy kontekst pokazuje, że nowa pożyczka z NFOŚiGW nie jest jednorazowym epizodem, ale częścią większej strategii budowy własnego zaplecza energetycznego.

Największym ograniczeniem fotowoltaiki w przemyśle nie jest sama technologia, tylko profil produkcji. Panele pracują wtedy, gdy świeci słońce, a przemysł miedziowy potrzebuje energii stale. Dlatego własne PV może ograniczać koszty i emisje, ale bez magazynów, elastyczności odbioru, długoterminowych kontraktów i innych źródeł nie zabezpieczy całego ciągu technologicznego.

To szczególnie istotne w przypadku KGHM, bo przerwy i wahania dostaw energii są dla takiego przemysłu znacznie poważniejszym problemem niż dla zwykłego odbiorcy. OZE jest elementem układanki, nie całą układanką. Jeśli spółka chce realnie zmniejszać ryzyko energetyczne, potrzebuje portfela: fotowoltaiki, energii z wiatru, magazynów, stabilnych kontraktów i efektywności energetycznej w zakładach.

Programy NFOŚiGW dla przemysłu energochłonnego mają sens wtedy, gdy wspierają inwestycje o wyraźnym efekcie: większe zużycie energii odnawialnej na potrzeby własne, mniejsze emisje, niższe koszty energii i większą odporność strategicznych przedsiębiorstw. Sama informacja o kwocie pożyczki jest więc za mało konkretna. Kluczowe są moc instalacji, przewidywana produkcja, miejsce przyłączenia, udział autokonsumpcji i termin zakończenia budowy.

W publicznej ocenie takich projektów powinno się unikać dwóch skrajności. Z jednej strony nie ma sensu krytykować każdej formy wsparcia dla dużej państwowej spółki, jeśli inwestycja rzeczywiście zmniejsza emisyjność i zużycie energii z rynku. Z drugiej strony nie wolno robić z pożyczki marketingowego dowodu, że problem kosztów energii w przemyśle został rozwiązany.

KGHM jest w niewygodnym, ale typowym dla nowoczesnej gospodarki położeniu. Produkuje metale potrzebne do transformacji energetycznej, a jednocześnie sam musi ograniczać ślad węglowy własnej produkcji. Miedź jest potrzebna w sieciach, turbinach, kablach, magazynach i elektromobilności, lecz jej wydobycie i przetwarzanie wymaga dużych ilości energii.

Dlatego każda instalacja OZE przy KGHM ma podwójne znaczenie: ekonomiczne i wizerunkowe. Obniża część kosztów oraz pomaga sprzedawać produkty z niższym śladem emisyjnym. Ale prawdziwy test dla spółki będzie znacznie szerszy: czy zdoła zbudować taki miks własnej i kontraktowanej energii, który utrzyma konkurencyjność przemysłu bez odkładania dekarbonizacji na później.

Pożyczka 64 mln zł z NFOŚiGW na instalacje fotowoltaiczne dla KGHM to rozsądny kierunek, bo przemysł miedziowy potrzebuje własnych, tańszych i mniej emisyjnych źródeł energii. Nie jest to jednak przełom sam w sobie. Fotowoltaika może zmniejszyć rachunki i ślad węglowy, ale nie zapewni hutnictwu stabilnej energii przez całą dobę bez magazynów, kontraktów długoterminowych i innych źródeł wytwarzania. Sens publicznego finansowania będzie można ocenić dopiero po konkretnych efektach: mocy instalacji, poziomie autokonsumpcji, redukcji emisji, terminie realizacji i wpływie na koszty energii w KGHM. Dla spółki to potrzebny element transformacji; dla państwa powinien to być instrument wymuszający mierzalną modernizację, a nie tylko kolejny komunikat o zielonej inwestycji.