Co podpisano
18 czerwca przedstawiciele gminy podpisali umowę dotyczącą zadania „Projekt parasolowy OZE - wsparcie rozwoju odnawialnych źródeł energii na terenie Gminy Słupca”. Wykonawcą ma być Flexipower Group Sp. z o.o. Sp. k. z Pabianic, a wartość zawartych umów wskazano na 5 561 515,10 zł. Zakres ma obejmować powietrzne i gruntowe pompy ciepła na potrzeby centralnego ogrzewania oraz ciepłej wody użytkowej, instalacje fotowoltaiczne, magazyny energii i system TIK do zarządzania instalacjami.
Najważniejszą liczbą dla mieszkańców jest 70 proc. dofinansowania. Nie oznacza ona jednak, że każdy dom otrzyma taki sam poziom wsparcia w złotych. Realna kwota zależy od rodzaju instalacji, kosztów kwalifikowanych, wkładu własnego, parametrów technicznych oraz szczegółowych zasad rozliczenia. Przy projektach parasolowych różnica między hasłem o dotacji a końcowym rachunkiem bywa istotna.
Dlaczego projekt parasolowy działa inaczej
W projekcie parasolowym to samorząd jest organizatorem przedsięwzięcia, a mieszkańcy są uczestnikami korzystającymi z instalacji montowanych w ich budynkach. Taki model ma kilka zalet: gmina prowadzi procedury, wybiera wykonawcę, pilnuje formalności i rozlicza projekt z instytucją finansującą. Dla wielu osób jest to prostsze niż samodzielne przechodzenie przez cały proces dotacyjny.
Jednocześnie oznacza to mniejszą swobodę po stronie mieszkańca. Uczestnik projektu musi działać w ramach harmonogramu, dokumentów i standardu technicznego przyjętego przez gminę. Nie jest to więc zwykły voucher, który można wykorzystać u dowolnego wykonawcy. Decydujące będą umowy uczestnictwa, zasady wkładu własnego, terminy montażu, warunki serwisu i odpowiedzialność za eksploatację instalacji.
Pompy ciepła, PV i magazyny energii: sens jest, ale dobór musi być ostrożny
Zakres projektu jest szeroki, bo obejmuje zarówno źródła ciepła, jak i produkcję oraz magazynowanie energii elektrycznej. Takie połączenie może poprawić efektywność budynków, zwłaszcza tam, gdzie pompa ciepła będzie zasilana częściowo z fotowoltaiki, a magazyn energii zwiększy autokonsumpcję prądu. W dobrze dobranym układzie mieszkaniec może ograniczyć rachunki i zmniejszyć zależność od paliw kopalnych.
Ryzyko polega na tym, że instalacje OZE nie działają dobrze „z automatu”. Pompa ciepła wymaga odpowiedniego standardu budynku, instalacji grzewczej i realnej oceny zapotrzebowania na ciepło. Fotowoltaika musi być dopasowana do zużycia i warunków przyłączeniowych, a magazyn energii do profilu pracy domu. Jeżeli dobór będzie zbyt ogólny, mieszkańcy mogą otrzymać drogie urządzenia, które nie przyniosą oczekiwanych oszczędności.
Najważniejsze pytania dla mieszkańców
Przed podpisaniem dokumentów uczestnictwa mieszkańcy powinni znać pełny koszt swojej instalacji, wysokość wkładu własnego, zakres kosztów kwalifikowanych i niekwalifikowanych, zasady podatkowe, terminy płatności oraz warunki gwarancji. Szczególnie ważne jest ustalenie, kto odpowiada za serwis, naprawy, ubezpieczenie, ewentualne zmiany w budynku i sytuacje, w których instalacja nie osiąga zakładanych parametrów.
Ile można dostać?
Warto też sprawdzić, czy projekt przewiduje indywidualną ocenę budynku, czy opiera się głównie na standardowych konfiguracjach. Przy pompach ciepła to może być różnica między inwestycją przynoszącą realne oszczędności a urządzeniem, które zimą będzie pracowało drogo i niekomfortowo. Sam fakt dofinansowania nie zastępuje rzetelnego audytu i odpowiedzialnego projektu technicznego.
Korzyść dla gminy, ale też test organizacyjny
Dla gminy projekt może być ważnym krokiem w stronę ograniczenia emisji i modernizacji energetycznej budynków jednorodzinnych. Około 90 budynków to zauważalna skala lokalna, zwłaszcza jeżeli instalacje obejmą nie tylko panele PV, ale również źródła ciepła. Program może też zwiększyć akceptację dla OZE, bo mieszkańcy zobaczą konkretne instalacje u sąsiadów, a nie tylko ogólne hasła o transformacji.
Jednocześnie projekt będzie testem organizacyjnym dla samorządu. Przy takiej liczbie uczestników łatwo o opóźnienia, spory o zakres prac, różnice między budynkami i oczekiwania mieszkańców, których nie da się obsłużyć jednym schematem. Kluczowe będzie więc nie tylko podpisanie umowy z wykonawcą, lecz także komunikacja, dokumentacja i szybkie reagowanie na problemy w trakcie montażu.
Wniosek
Projekt OZE w gminie Słupca wygląda jak realna szansa na modernizację energetyczną kilkudziesięciu domów, bo 70 proc. dofinansowania przy umowach wartych ponad 5,56 mln zł może znacząco obniżyć barierę wejścia dla mieszkańców. Nie powinien być jednak przedstawiany wyłącznie jako prosta korzyść finansowa. W projektach parasolowych sukces zależy od jakości doboru urządzeń, jasnych zasad wkładu własnego, odpowiedzialności serwisowej i sprawnego rozliczenia. Jeżeli te elementy będą dopracowane, gmina zyska dobry przykład lokalnej transformacji; jeżeli nie, nawet wysoka dotacja może zamienić się w źródło sporów i rozczarowań.
