Nowe limity temperatury w pracy. Firmy mają pół roku na przygotowanie do zmian BHP

Od 11 stycznia 2027 r. pracodawcy będą musieli stosować nowe zasady ochrony zatrudnionych przed skutkami wysokiej temperatury. Najważniejsze progi to 35°C w pomieszczeniach pracy oraz 32°C przy ciężkiej pracy fizycznej na otwartej przestrzeni. Zmiana nie sprowadza się do rozdawania napojów, bo wymaga od firm przygotowania procedur, pomiarów i decyzji organizacyjnych.

Najbardziej widoczna zmiana dotyczy temperatur granicznych. W pomieszczeniach pracy maksymalną wartością będzie 35°C. Dla ciężkich prac fizycznych wykonywanych na zewnątrz granicą będzie 32°C. Po faktycznym przekroczeniu właściwego progu pracodawca będzie musiał liczyć się z czasowym wstrzymaniem pracy, chyba że zastosowanie znajdą przewidziane wyjątki.

Maksymalna temperatura nie jest jedynym punktem odniesienia. Obowiązek reakcji zacznie się wcześniej, zanim sytuacja dojdzie do poziomu wymuszającego przerwanie pracy. Przy temperaturze powyżej 28°C w pomieszczeniu pracodawca powinien zastosować rozwiązania techniczne ograniczające nagrzewanie albo zmienić organizację pracy.

Przy ciężkiej pracy fizycznej w pomieszczeniu próg reakcji wyniesie 25°C. Taki sam poziom będzie miał znaczenie dla pracy na otwartej przestrzeni. W praktyce może to oznaczać wcześniejsze rozpoczynanie zmiany, przenoszenie części zadań na chłodniejsze godziny, dodatkowe przerwy, rotację stanowisk, zacienienie miejsca pracy albo użycie urządzeń chłodzących.

Największe znaczenie nowe przepisy będą miały w produkcji, magazynach, logistyce, budownictwie, gospodarce komunalnej, rolnictwie, transporcie i usługach wykonywanych poza budynkami. Szczególną uwagę powinny zwrócić zakłady, w których sama technologia podnosi temperaturę, a letnie fale ciepła tylko dokładają kolejny czynnik ryzyka.

Zmiany obejmą również biura i mniejsze firmy, jeżeli pracownicy wykonują obowiązki w przegrzanych pomieszczeniach. Dla mikrofirm największym wyzwaniem może być brak formalnych procedur. Do tej pory wiele decyzji podejmowano doraźnie, a od 2027 r. potrzebny będzie bardziej uporządkowany mechanizm reakcji.

Przedsiębiorcy powinni zacząć od mapy stanowisk narażonych na wysoką temperaturę. Warto ustalić, gdzie będą prowadzone pomiary, kto będzie je wykonywał, jak często trzeba je powtarzać i kto podejmie decyzję o zmianie organizacji pracy. Bez takiego porządku łatwo o spór, czy reakcja była wystarczająca i podjęta we właściwym momencie.

Kolejnym krokiem jest przygotowanie wariantów działania dla różnych działów. Inne rozwiązania sprawdzą się w hali produkcyjnej, inne na placu budowy, a jeszcze inne w magazynie albo punkcie obsługi klienta. Tam, gdzie działają komisje BHP, rozwiązania organizacyjne powinny zostać omówione z pracownikami. W pozostałych zakładach potrzebne będą konsultacje w trybie przewidzianym przez prawo pracy.

Do 10 stycznia 2027 r. pozostają dotychczasowe zasady. Pracodawca nadal odpowiada za zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków, a przy temperaturze przekraczającej 28°C na stanowisku w pomieszczeniu oraz 25°C przy pracy na zewnątrz powinien zapewnić pracownikom nieodpłatne napoje dostępne przez całą zmianę.

Już teraz można wprowadzać dodatkowe przerwy, skracać czas pracy albo stosować rotację bez obniżania wynagrodzenia. Najbliższe miesiące warto potraktować jak próbę generalną. Firmy mogą sprawdzić, gdzie pojawiają się największe problemy, które stanowiska nagrzewają się najszybciej i jakie rozwiązania da się wdrożyć bez paraliżowania produkcji lub obsługi.

Wysoka temperatura zwiększa ryzyko błędów, wypadków, odwodnienia, zasłabnięć i spadku koncentracji. Dla firm oznacza to nie tylko potencjalne kontrole, ale też realne koszty absencji, przerw w pracy, opóźnień kontraktowych i reklamacji. W branżach pracujących na krótkich terminach jeden dzień przestoju może wywołać efekt domina.

Nowe przepisy warto więc traktować jako element zarządzania ciągłością działania, a nie wyłącznie obowiązek kadrowy. Przedsiębiorca, który wcześniej przygotuje procedury, łatwiej obroni decyzję o zmianie godzin pracy, czasowym przeniesieniu zadań albo wstrzymaniu najcięższych czynności w okresie największego upału.

Najprostsza checklista powinna obejmować sposób pomiaru temperatury, listę stanowisk szczególnie narażonych, zasady wydawania napojów, plan przerw oraz osobę odpowiedzialną za decyzję o zmianie organizacji pracy. W większych zakładach warto rozdzielić procedury dla biur, produkcji, magazynu i pracy terenowej, bo każdy z tych obszarów ma inny profil ryzyka.

Przydatne będzie też ustalenie, jak informować pracowników o decyzjach w dni upalne. Sam zapis w regulaminie może nie wystarczyć, jeżeli brygadzista, kierownik zmiany albo koordynator kontraktu nie wie, kiedy ma przenieść zadania, skrócić ekspozycję na słońce lub uruchomić rotację. Procedura musi być zrozumiała dla osób, które podejmują decyzje na miejscu.

Dobrym uzupełnieniem będzie krótkie szkolenie dla kadry kierowniczej. Osoby zarządzające zmianą powinny wiedzieć, jakie objawy przegrzania wymagają natychmiastowej reakcji, kiedy wezwać pomoc i jak nie dopuścić do presji na kontynuowanie pracy tylko dlatego, że zadanie jest pilne.

Najbardziej konfliktowe będą sytuacje graniczne: temperatura blisko progu, różne warunki w poszczególnych częściach hali albo praca, której nie da się łatwo przerwać. Firmy powinny wcześniej ustalić, czy liczy się pomiar na stanowisku, przy wejściu, w cieniu, przy maszynie czy w miejscu faktycznego wykonywania najcięższych zadań.

Spory mogą dotyczyć również wyjątków. Część usług musi być wykonywana ze względu na bezpieczeństwo, zdrowie albo ciągłość podstawowych zadań. Nawet wtedy pracodawca nie może traktować wyjątku jako zwolnienia z obowiązku ochrony ludzi. Potrzebne będą rozwiązania zastępcze, które ograniczą czas ekspozycji i ryzyko przegrzania.

Nowe limity temperatury przesuwają ochronę pracowników z poziomu ogólnego obowiązku na poziom konkretnych progów i działań. To dobra wiadomość dla osób pracujących w trudnych warunkach, ale dla firm oznacza konieczność przygotowania praktycznego systemu reagowania.

Największy błąd to czekanie do stycznia 2027 r. Zakład, który już teraz sprawdzi stanowiska, pomiary, przerwy, chłodzenie i zastępstwa, wejdzie w nowe przepisy spokojniej i z mniejszym ryzykiem przestojów.