Dotacje OZE dla rolników od 5 października 2026 roku

Od 5 października do 3 listopada 2026 r. rolnicy będą mogli składać wnioski o wsparcie inwestycji w odnawialne źródła energii i oszczędzanie energii w gospodarstwach. W obszarze obejmującym fotowoltaikę z magazynem energii limit pomocy wynosi 200 tys. zł, ale ostateczna kwota zależy od parametrów przedsięwzięcia i zasad obliczania kosztów. Przygotowania warto zacząć od sprawdzenia prawa do pomocy, zapotrzebowania gospodarstwa na energię i kompletu dokumentów.

Wnioski w interwencji I.10.2 Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 będzie można przekazywać od 5 października do 3 listopada 2026 r. włącznie. Jedyną drogą złożenia dokumentów jest Portal Rolnika. Dzień wysłania formularza ma znaczenie również dla kwalifikowalności inwestycji: przedsięwzięcie nie może rozpocząć się wcześniej niż w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy.

Program dzieli przedsięwzięcia na trzy obszary. Obszar A dotyczy biogazowni rolniczych, B — instalacji wykorzystujących energię słoneczną i urządzeń z nimi powiązanych, a C — poprawy efektywności energetycznej budynków gospodarstw rolnych. Podział jest istotny, bo różnią się zakresy kosztów i limity wsparcia. Rolnik planujący kilka inwestycji powinien przypisać każdy wydatek do właściwego obszaru przed przygotowaniem wniosku.

W obszarze B można ubiegać się o wsparcie zakupu mikroinstalacji fotowoltaicznej razem z magazynem energii elektrycznej. Sam zakup paneli bez magazynu nie odpowiada temu wariantowi pomocy. Do katalogu należą też instalacje wytwarzające ciepło z promieniowania słonecznego oraz powiązane z nimi magazyny ciepła. Pompa ciepła może zostać objęta pomocą, jeśli jest sprzężona z instalacją PV, a system zarządzania energią — jeśli współpracuje z urządzeniami przewidzianymi w programie.

Inwestycja musi służyć działalności rolniczej i wykorzystaniu energii na własne potrzeby gospodarstwa. Łączna moc urządzeń wytwarzających prąd ma być dopasowana do zużycia wykazanego w karcie informacyjnej PV i nie może przekroczyć 50 kW na każdy punkt poboru energii w gospodarstwie. Osobno ograniczono część służącą budynkowi mieszkalnemu: maksymalnie 10 kW i nie więcej niż 20 proc. całkowitej mocy urządzeń wytwórczych w gospodarstwie. Dlatego projekt przygotowany głównie pod potrzeby domu może nie spełnić warunków działania rolniczego.

Maksymalna pomoc dla jednego beneficjenta w obszarze B wynosi 200 tys. zł. Poziom wsparcia to do 65 proc. podstawy wyliczenia. Przy fotowoltaice z magazynem podstawą są koszty jednostkowe: 3940 zł za każdy kilowat mocy PV i 2250 zł za każdą kilowatogodzinę pojemności magazynu. Dla pozostałych urządzeń przewidzianych w tym obszarze stosowana jest refundacja części kosztów kwalifikowalnych. Regulamin dopuszcza także koszty ogólne w określonym limicie.

Przykładowo instalacja 20 kW z magazynem 20 kWh daje podstawę jednostkową 123 800 zł: 78 800 zł za PV oraz 45 000 zł za magazyn. 65 proc. tej sumy to 80 470 zł. To jedynie ilustracja rachunku, a nie obietnica takiej wypłaty; trzeba jeszcze spełnić warunki naboru, prawidłowo określić parametry i uwzględnić indywidualne limity. Kosztorys wykonawcy nie jest zatem prostym odpowiednikiem kwoty, od której liczona będzie pomoc dla zestawu PV z baterią.

O pomoc może wystąpić rolnik prowadzący działalność rolniczą, w tym osoba fizyczna, osoba prawna lub uprawniona jednostka organizacyjna. Jednym z warunków jest przyznanie podstawowego wsparcia dochodów albo płatności dla małych gospodarstw w roku złożenia wniosku lub w roku poprzednim; przewidziano też ścieżkę dla osób prowadzących działy specjalne produkcji rolnej. W określonych przypadkach znaczenie ma uprawnienie małżonka, o ile nie ma rozdzielności majątkowej.

Wnioskodawca musi mieć numer ewidencji producentów. Osoba fizyczna powinna być pełnoletnia w dniu złożenia wniosku. Konieczne jest również szkolenie z efektywności energetycznej gospodarstwa: można wykazać ukończenie go w ciągu 24 miesięcy przed złożeniem wniosku albo zobowiązać się do jego odbycia najpóźniej przed ostatnim wnioskiem o płatność. Warto potwierdzić te warunki przed zamawianiem projektu, bo sam status właściciela gospodarstwa nie przesądza o prawie do dotacji.

Planowane koszty przedsięwzięcia muszą przekraczać 20 tys. zł. Operacja powinna być zrealizowana bez dzielenia na etapy, a termin jej wykonania nie może być dłuższy niż 24 miesiące od zawarcia umowy. Te warunki mają znaczenie przy wyborze wykonawcy i układaniu harmonogramu zakupów. Przed podpisaniem zobowiązań dotyczących realizacji inwestycji trzeba sprawdzić, czy nie zostanie uznana za rozpoczętą przed datą wniosku.

Pomoc ma charakter wsparcia inwestycyjnego, a nie gwarantowanego zwrotu każdej faktury. W obszarze B możliwa jest zaliczka w wysokości 50 proc. kwoty pomocy, jeśli rolnik o nią zawnioskuje. Pozostałe finansowanie trzeba zaplanować z uwzględnieniem zasad rozliczenia i własnej płynności. Budżet ogłoszonego naboru w obszarze B wynosi około 87,3 mln zł, co dodatkowo pokazuje, że pozytywna ocena warunków nie jest równoznaczna z nieograniczoną pulą środków.

Wnioski w obszarze B są oceniane punktowo, a do przyznania pomocy potrzeba co najmniej sześciu punktów. Punkty można otrzymać między innymi za określoną skalę produkcji zwierzęcej, udział w produkcji ekologicznej lub integrowanej, lokalizację inwestycji na obszarze chronionym, wiek rolnika oraz brak wcześniejszej pomocy na PV we wskazanych działaniach PROW. Znaczenie mogą mieć także parametry sprawności paneli lub kolektorów słonecznych.

To oznacza, że najtańsza oferta sprzętowa nie zawsze jest najlepsza z punktu widzenia naboru. Przed wyborem modułów warto sprawdzić dokumenty potwierdzające ich sprawność i oszacować liczbę punktów możliwych do uzyskania. Nie należy jednak dopasowywać deklaracji do kryteriów bez pokrycia w dokumentach — parametry techniczne i stan gospodarstwa muszą być możliwe do wykazania podczas oceny.

Pierwszy krok to zestawienie faktycznego zużycia energii w gospodarstwie z planowaną mocą instalacji. Następnie warto ustalić punkt poboru energii, rolę budynku mieszkalnego, pojemność magazynu oraz sposób wykorzystania ciepła i prądu w produkcji rolnej. Taki bilans pozwala uniknąć projektu przewymiarowanego albo niezgodnego z limitem mocy. Trzeba też sprawdzić, czy w gospodarstwie istnieją już urządzenia wytwórcze, ponieważ limit dotyczy całkowitej mocy urządzeń, a nie tylko nowego zestawu.

Przed otwarciem naboru należy zebrać numer EP, dane o płatnościach rolnych, dokumenty techniczne i wymagane załączniki wskazane w formularzu oraz instrukcji. Jeżeli projekt wymaga formalności budowlanych, ich uzyskanie może potrwać dłużej niż sam okres naboru. Formularz trzeba wysłać przez Portal Rolnika i zachować potwierdzenie złożenia wystawione przez ARiMR; samo przygotowanie wersji roboczej nie wyznacza daty wniosku.

Październikowy nabór może istotnie zmniejszyć koszt modernizacji energetycznej gospodarstwa, szczególnie gdy PV i magazyn są dopasowane do realnego poboru prądu w produkcji rolnej. Limit 200 tys. zł jest pułapem pomocy, nie standardową wypłatą. Największą wartość ma dziś rzetelny bilans energii, sprawdzenie warunków i punktacji oraz przygotowanie dokumentów przed 5 października.