Roboty humanoidalne wchodzą do logistyki ale nie zastąpią szybko ludzi

Wartość inwestycji w robotykę humanoidalną ma wzrosnąć z około 2,16 mld dolarów w 2026 r. do 8,78 mld dolarów w 2035 r. DHL ocenia, że pierwsze użyteczne wdrożenia pojawią się w produkcji i logistyce, gdzie robot może pracować w przestrzeni zaprojektowanej dla człowieka. Szerokie zastosowanie nadal ograniczają bezpieczeństwo, niezawodność, trwałość baterii i wysoki koszt urządzeń.

Według DHL w 2025 r. odnotowano ponad 600 transakcji obejmujących finansowanie venture capital, partnerstwa strategiczne i wczesną współpracę komercyjną w obszarze humanoidów. Prognoza wzrostu rynku do 8,78 mld dolarów w 2035 r. oznacza ponad czterokrotne zwiększenie wartości względem 2026 r. Kapitał trafia zarówno do producentów całych robotów, jak i firm rozwijających napędy, czujniki, chwytaki, baterie oraz oprogramowanie sterujące.

Duża liczba transakcji nie oznacza jednak, że setki wdrożeń osiągnęły już skalę przemysłową. Część projektów pozostaje pilotażem, umową badawczą albo inwestycją w produkt, który dopiero ma powstać. Wartość rynku opisuje wydatki i oczekiwania inwestorów, a nie liczbę godzin bezawaryjnej pracy w magazynach. Dla odbiorcy technologii ważniejsza od wyceny producenta jest powtarzalność konkretnego zadania.

Największą zaletą humanoida jest możliwość działania w środowisku zbudowanym dla człowieka. Robot o podobnym zasięgu ramion i sposobie poruszania może korzystać z tych samych przejść, pojemników, regałów, narzędzi i stanowisk. Teoretycznie ogranicza to koszt przebudowy starszego magazynu, w którym instalacja dedykowanej automatyki wymagałaby nowych przenośników, wygrodzeń albo zmiany całego przepływu towarów.

Ta elastyczność ma wartość tylko wtedy, gdy maszyna potrafi stabilnie rozpoznawać otoczenie i wykonywać zadania w wymaganym tempie. Koła są prostsze i bardziej energooszczędne niż nogi, a wyspecjalizowany robot zwykle lepiej radzi sobie z jednym powtarzalnym ruchem. Humanoid ma przewagę tam, gdzie firma potrzebuje jednego urządzenia do kilku czynności albo pracuje w przestrzeni, której nie opłaca się gruntownie przebudowywać.

DHL wskazuje, że pierwsza wartość powinna pojawić się w produkcji i logistyce przy zadaniach powtarzalnych, umiarkowanie złożonych i realizowanych w środowisku o małej zmienności. Może chodzić o przenoszenie pojemników, obsługę prostego stanowiska, odkładanie elementów albo uzupełnianie linii. Stałe oświetlenie, oznaczone strefy i przewidywalne opakowania ułatwiają robotowi postrzeganie oraz planowanie ruchu.

Znacznie trudniejszy jest magazyn, w którym jednocześnie pracują ludzie, wózki i wiele typów towarów, a na podłodze pojawiają się nieprzewidziane przeszkody. Robot musi wtedy bezpiecznie reagować na sytuacje, których nie widział podczas treningu. Każde zatrzymanie awaryjne chroni pracownika, ale obniża wydajność. Dlatego wczesne wdrożenia będą prawdopodobnie ograniczać zakres zadań i obszar pracy, nawet jeśli sama maszyna ma budowę ogólnego przeznaczenia.

Robot humanoidalny musi zasilać komputer, czujniki i wiele siłowników odpowiedzialnych za utrzymanie równowagi oraz ruch kończyn. Powoduje to szybkie zużycie energii i nagrzewanie wnętrza. DHL wymienia obciążenie siłowników, degradację baterii i ekstremalną temperaturę jako najważniejsze mechaniczne ograniczenia trwałości pierwszych produktów. Usterka jednego elementu może wyłączyć całe urządzenie i przerwać proces, w którym robot zastąpił człowieka.

W magazynie liczy się dostępność w całej zmianie, czas ładowania i szybkość serwisu. Producent może pokazać efektowną demonstrację trwającą kilka minut, ale klient potrzebuje tysięcy powtórzeń bez błędu. Dlatego test powinien mierzyć liczbę poprawnych cykli, czas między awariami, zużycie energii, tempo wymiany baterii i dostępność części. Bez tych danych nie da się porównać humanoida z prostszą automatyką.

Podstawowe platformy mają kosztować od około 30 tys. dolarów, a zaawansowane systemy od 150 do 250 tys. dolarów. Do ceny zakupu dochodzą integracja z systemem magazynowym, przygotowanie map i procedur, szkolenie pracowników, serwis, energia, części oraz przestoje. W pierwszych latach istotny może być także nadzór zdalnego operatora, który przejmuje kontrolę w nietypowej sytuacji.

Rachunek powinien porównywać koszt wykonania konkretnej liczby poprawnych operacji, a nie cenę robota z rocznym wynagrodzeniem jednej osoby. Maszyna może wymagać opieki technicznej, pracować wolniej lub nie radzić sobie z częścią asortymentu. Z drugiej strony może ograniczyć pracę w niebezpiecznych warunkach, nocne zmiany i urazy wynikające z dźwigania. Te korzyści również powinny znaleźć się w analizie.

Nowa generacja systemów AI ma nie tylko odpowiadać na polecenia, lecz także planować kolejne kroki, podejmować decyzje i wykonywać działania prowadzące do zadanego celu. W logistyce agent może wykryć brak zapasu, zmienić kolejność zleceń, wyznaczyć trasę i przekazać zadanie robotowi. Połączenie cyfrowego planowania z fizycznym urządzeniem tworzy jednak większą powierzchnię ryzyka niż tradycyjny automat wykonujący jeden zaprogramowany ruch.

Potrzebne są ograniczenia uprawnień, rejestrowanie decyzji i możliwość natychmiastowego zatrzymania. System nie powinien samodzielnie zmieniać krytycznych parametrów bez kontroli, zwłaszcza gdy współdzieli przestrzeń z ludźmi. Cyberatak albo błędna interpretacja danych może wtedy wywołać fizyczny skutek. Zarządzanie AI, bezpieczeństwo maszyn i ochrona sieci muszą być projektowane jako jeden system.

DHL zakłada, że logistyka pozostanie biznesem opartym na pracy człowieka, choć zmienią się obowiązki i wymagane kompetencje. Część pracowników może przejść od ręcznego przenoszenia towaru do nadzoru floty robotów, obsługi wyjątków, kontroli jakości i rozwiązywania problemów. Wzrośnie zapotrzebowanie na osoby łączące znajomość procesu magazynowego z podstawami diagnostyki i analizy danych.

Transformacja nie nastąpi automatycznie. Firma musi zaplanować szkolenia, ścieżki awansu i odpowiedzialność za decyzje systemu. Jeżeli robot zostanie wprowadzony wyłącznie jako narzędzie redukcji etatów, pracownicy mogą ukrywać problemy albo omijać procedury. Włączenie operatorów w projekt pilotażu pomaga zidentyfikować ryzyka, których nie widać w laboratorium, i zwiększa szansę na wykorzystanie technologii w codziennej pracy.

Rynek humanoidów rośnie szybko, ponieważ łączy postęp w AI z potrzebą automatyzacji istniejących zakładów. Prognoza 8,78 mld dolarów w 2035 r. nie oznacza jednak masowego zastępowania ludzi w najbliższych latach. Najpierw pojawią się wąskie, dobrze kontrolowane zastosowania, w których robot osiągnie mierzalną niezawodność i korzyść ekonomiczną. Firmy powinny zaczynać od zadania, danych i procedur bezpieczeństwa, a dopiero potem wybierać maszynę.