Pismo do ICE w sprawie Ziobry. To presja imigracyjna, ale ekstradycji nie zastąpi

Według najnowszych ustaleń minister sprawiedliwości Waldemar Żurek podpisał pismo skierowane do U.S. Immigration and Customs Enforcement, czyli amerykańskiej agencji zajmującej się między innymi egzekwowaniem prawa imigracyjnego. Dokument ma informować stronę amerykańską o aktualnej sytuacji Zbigniewa Ziobry: cofnięciu węgierskiego statusu uchodźcy, utracie paszportu genewskiego oraz wcześniejszym unieważnieniu polskich dokumentów podróży.

To nie jest jednak wniosek ekstradycyjny w klasycznym sensie. Ekstradycja wymaga osobnej ścieżki, dokumentacji sądowej i oceny przez amerykański wymiar sprawiedliwości. Pismo do ICE może natomiast uruchomić pytanie o legalność pobytu i podstawę wjazdu do USA. Innymi słowy: polskie władze próbują działać nie tylko przez procedurę karną, ale również przez amerykański system imigracyjny.

Zbigniew Ziobro ma status podejrzanego w śledztwie dotyczącym nieprawidłowości w Funduszu Sprawiedliwości. Prokuratura Krajowa już wcześniej wskazywała, że chodzi o 26 zarzutów związanych między innymi z przekroczeniem uprawnień, niedopełnieniem obowiązków, kierowaniem działaniami podwładnych oraz mechanizmem przyznawania dotacji ze środków funduszu. Były minister nie został prawomocnie skazany, a na tym etapie są to zarzuty prokuratorskie.

W sprawie Ziobry zapadła decyzja o tymczasowym aresztowaniu, a prokuratura zabiegała także o mechanizmy poszukiwań międzynarodowych. Gdy polityk przebywał w Europie, kluczowy był wątek Europejskiego Nakazu Aresztowania. Po ustaleniu, że od maja 2026 r. przebywa w Stanach Zjednoczonych, ciężar sprawy przesunął się na ekstradycję oraz pytanie, czy jego pobyt w USA opiera się na nadal ważnej podstawie prawnej.

ICE nie jest sądem ekstradycyjnym i nie rozstrzyga o winie w polskim postępowaniu. Może jednak sprawdzać, czy cudzoziemiec przebywa w USA legalnie, na jakiej podstawie wjechał do kraju i czy nadal spełnia warunki pobytu. Jeżeli dokumenty, którymi posługiwał się Ziobro, utraciły znaczenie albo jeśli podstawa pobytu okaże się wątpliwa, amerykańska administracja może uruchomić własne procedury.

Ten ruch jest dla polskiego rządu wygodny z dwóch powodów. Po pierwsze, omija zarzut bezczynności w czasie oczekiwania na pełne uzasadnienie sądu potrzebne do dopięcia wniosku ekstradycyjnego. Po drugie, przenosi część ciężaru na administrację USA: skoro Polska przekazuje informacje o cofniętych dokumentach i statusach, to amerykańskie służby muszą przynajmniej ustalić, czy pobyt byłego ministra jest formalnie bezpieczny.

Sformułowania o 'schwytaniu' Ziobry są nośne, ale mogą upraszczać sytuację. Amerykańskie procedury nie działają jak bezpośrednie wykonanie polskiej decyzji politycznej. USA będą patrzyły na podstawę pobytu, status dokumentów, ewentualną wizę, kompletność materiału oraz zgodność z własnym prawem. Jeżeli sprawa trafi na poziom ekstradycyjny, znaczenie będą miały także standardy dowodowe i argumenty obrony.

To oznacza, że pismo do ICE może przyspieszyć presję administracyjną, ale nie gwarantuje szybkiego sprowadzenia Ziobry do Polski. Może też stać się elementem sporu politycznego: rząd będzie pokazywał, że wykorzystuje wszystkie dostępne narzędzia, a obóz Ziobry będzie zapewne mówił o prześladowaniu i instrumentalizacji instytucji międzynarodowych.

W piśmie do ICE ma pojawić się również szerszy kontekst polityczno-prawny, w tym sprawa inwigilacji Krzysztofa Brejzy systemem Pegasus w 2019 r. oraz rola Ziobry jako ówczesnego ministra sprawiedliwości. Ten element ma znaczenie narracyjne: pokazuje Amerykanom, że polskie władze nie traktują sprawy jako zwykłego sporu administracyjnego, lecz jako część szerszego obrazu nadużyć władzy i środków publicznych.

Trzeba jednak rozdzielać dwa porządki. Zarzuty w śledztwie dotyczącym Funduszu Sprawiedliwości są formalną podstawą działań karnych wobec Ziobry. Wątek Pegasusa wzmacnia polityczne uzasadnienie zainteresowania sprawą, ale sam w sobie nie zastępuje materiału potrzebnego do ekstradycji ani decyzji amerykańskich organów imigracyjnych.

Pismo do ICE jest sygnałem, że polskie władze próbują zawęzić Ziobrze pole manewru, zanim zakończy się pełna ścieżka ekstradycyjna. To ruch logiczny, bo po cofnięciu węgierskiej ochrony i dokumentów podróży najłatwiejszym pytaniem do USA jest pytanie o legalność pobytu, a nie od razu o wydanie podejrzanego. Jednocześnie warto zachować proporcje: ICE może stać się ważnym narzędziem presji, ale nie jest magiczną furtką do natychmiastowego przewiezienia byłego ministra do Polski. O skuteczności tego działania zdecydują dokumenty, tempo amerykańskich procedur i to, czy polski wniosek ekstradycyjny będzie na tyle precyzyjny, by przetrwać kontrolę przed sądem federalnym.

Radio ZET

TVN24

Prokuratura Krajowa