Wołodymyr Zełenski odznaczył Ursulę von der Leyen Orderem Europy i nawiązał do sporu z Polską. Za symbolicznym gestem stoi jednak ważniejsze porozumienie obronne UE z Ukrainą.
Prezydent Ukrainy użył przy tym sformułowania, że tego orderu nikt nie może odebrać ani wycofać, bo Ukraina dotrzymuje słowa. W polskim kontekście odczytano to jako aluzję do decyzji Karola Nawrockiego o odebraniu Zełenskiemu Orderu Orła Białego po sporze wokół nadania ukraińskiej jednostce wojskowej imienia Bohaterów UPA.
Politycznie była to uwaga wymierzona w napięcia z Warszawą, ale strategicznie ważniejsze było coś innego: Ukraina i Unia Europejska uruchomiły nowe partnerstwo przemysłowo-obronne. Spór o ordery może przyciągać uwagę opinii publicznej, lecz realna stawka wizyty dotyczy produkcji uzbrojenia.
Ursula von der Leyen ogłosiła porozumienie dronowe, które
Ursula von der Leyen ogłosiła porozumienie dronowe, które ma połączyć ukraińskie doświadczenie frontowe z europejską skalą przemysłową. To przesunięcie w relacjach UE-Ukraina: Kijów nie jest już tylko odbiorcą pomocy, lecz staje się dostawcą wiedzy i technologii bezpieczeństwa.
Wojna z Rosją pokazała, że drony i systemy antydronowe stały się jednym z najważniejszych elementów współczesnego pola walki. Ukraina rozwinęła w tym obszarze szybkie cykle innowacji: rozwiązania testowane na froncie niemal natychmiast trafiają do produkcji i dalszych modyfikacji.
Europa ma kapitał, zakłady przemysłowe i bezpieczniejsze miejsca produkcji, ale nie ma takiego samego doświadczenia bojowego. Dlatego sens partnerstwa jest praktyczny: połączyć europejską bazę przemysłową z ukraińską wiedzą wyniesioną z realnej wojny.
Von der Leyen podkreśliła, że Ukraina przeszła drogę od nabywcy uzbrojenia do dostawcy bezpieczeństwa dla Europy. To mocna teza, ale coraz trudniej ją ignorować. Państwa UE uczą się dziś od Ukrainy, jak działa wojna dronowa, jak budować odporność i jak szybko adaptować technologie.
Ten zwrot ma znaczenie dla całej architektury bezpieczeństwa
Ten zwrot ma znaczenie dla całej architektury bezpieczeństwa. Jeżeli Ukraina zostanie trwale włączona w europejski przemysł obronny, jej rola w UE będzie inna niż rola klasycznego państwa kandydującego. Będzie to kraj, który wnosi do wspólnoty doświadczenie wojenne, którego większość Europy nie ma.
Dla Polski najtrudniejsze jest to, że obok realnych historycznych sporów z Ukrainą rozwija się twarda współpraca wojskowo-przemysłowa Kijowa z Brukselą. Jeżeli Warszawa skupi się wyłącznie na symbolach, może przegapić moment, w którym kształtowane są nowe łańcuchy dostaw i nowe standardy obronne w Europie.
Nie oznacza to, że Polska ma rezygnować z własnej pamięci historycznej. Oznacza natomiast, że polityka wobec Ukrainy nie może sprowadzać się do reakcji na ordery, nazwy jednostek i pojedyncze gesty. Bezpieczeństwo regionu będzie zależało także od tego, kto uczestniczy w przemysłowych projektach obronnych.
Wręczenie Orderu Europy Ursuli von der Leyen miało wymiar symboliczny i zostało świadomie osadzone w sporze z Polską, ale prawdziwa waga wizyty leży w unijno-ukraińskim partnerstwie dronowym. Ukraina wysyła komunikat, że nie chce być wyłącznie odbiorcą wsparcia, lecz współtwórcą europejskiego bezpieczeństwa. Dla Polski to sygnał ostrzegawczy: historyczne spory trzeba prowadzić stanowczo, ale nie wolno pozwolić, by przesłoniły one udział w nowej architekturze obronnej, która właśnie powstaje wokół doświadczeń wojny z Rosją.
Źródła
Onet
Associated Press
Euronews
Ukrinform
